ارتز خار پاشنه راه نجاتی برای دردهای پاشنه پا که ناشی از خار پاشنه هستند ، است. خار پاشنه، آن درد آزاردهندهای است که بسیاری از افراد در هنگام صبح یا بعد از ایستادن طولانیمدت با آن دست و پنجه نرم میکنند. اگر شما هم از آن دستهاید که احساس میکنید زیر پاشنهتان میخ فرو میرود، احتمالاً با خار پاشنه روبرو هستید. خوشبختانه، راهحلهایی برای کاهش و حتی درمان این درد وجود دارد که یکی از مؤثرترین آنها استفاده از ارتز خار پاشنه است.
خار پاشنه یا همان “Heel Spur” یک زائده استخوانی کوچک است که در قسمت پایین استخوان پاشنه شکل میگیرد. این زائده اغلب در محل اتصال رباط کف پا (فاشیای پلانتار) به استخوان پاشنه بهوجود میآید. برخلاف اسم ترسناکش، خار پاشنه همیشه باعث درد نمیشود اما در بسیاری موارد همراه با التهاب فاشیای پلانتار (Plantar Fasciitis) میشود و آنجاست که درد شروع میشود.
در واقع، خار پاشنه واکنش طبیعی بدن به فشار و کشش مزمن بر روی رباط کف پاست. وقتی رباط مدام کشیده شود، بدن با رسوب کلسیم در محل فشار، یک زائده استخوانی ایجاد میکند. این زائده در تصویر رادیولوژی قابل مشاهده است اما لزوماً با میزان درد مرتبط نیست. برخی افراد خار بزرگی دارند ولی بدون درد، و برخی دیگر با خار کوچک اما درد بسیار زیاد دست به گریبانند.
تفاوت خار پاشنه با التهاب کف پا
یکی از سوالات رایج این است که آیا خار پاشنه همان التهاب کف پاست؟ پاسخ منفی است. این دو شرایط مختلفاند اما معمولاً با هم اتفاق میافتند. التهاب فاشیای پلانتار به معنای التهاب در رباطی است که کف پا را به پاشنه متصل میکند، در حالی که خار پاشنه نتیجه بلندمدت این التهاب است که باعث ایجاد رسوبات استخوانی میشود.
پس اگر درد ناگهانی در پاشنه پا دارید، ممکن است هنوز خار شکل نگرفته باشد و صرفاً با التهاب روبرو باشید. اما در هر دو حالت، استفاده از ارتز خار پاشنه میتواند به کاهش درد و جلوگیری از پیشرفت مشکل کمک کند.
علائم و نشانههای خار پاشنه
درد در هنگام بیدار شدن از خواب
یکی از شایعترین نشانههای خار پاشنه، درد شدید هنگام برداشتن اولین قدمهای صبحگاهی است. بسیاری از افراد احساس میکنند که پاشنه پایشان در لحظه بلند شدن از رختخواب “یخ زده” یا “خشک” است و با اولین قدم، دردی تیرکشنده به سراغشان میآید.
این درد ممکن است بعد از چند دقیقه راه رفتن کاهش یابد. علت آن این است که رباط کف پا در طول شب در حالت استراحت قرار دارد و با بیدار شدن و فشرده شدن ناگهانی، دچار تنش شدید میشود.
درد مداوم در طول روز
برخی دیگر از افراد، بهخصوص آنهایی که مدت طولانی روی پا میایستند، درد پاشنه را بهصورت مداوم در طول روز تجربه میکنند. این درد ممکن است با فعالیت بدتر شود، بهویژه اگر کفش نامناسبی پوشیده شود یا روی سطوح سخت راه بروند.
گاهی درد آنقدر شدید است که فرد را از انجام کارهای روزمره بازمیدارد. در موارد مزمن، حتی نشستن طولانیمدت هم باعث درد در پاشنه میشود.
دلایل و عوامل خطر
فشار بیشازحد به پا
اصلیترین عامل ایجاد خار پاشنه، فشار مداوم به پاست. افرادی که زیاد میدوند، سرپا میایستند یا پیادهرویهای طولانی دارند، بیشتر در معرض این مشکل قرار میگیرند. ورزشکاران، معلمان، فروشندگان و کارگرانی که ساعتهای طولانی ایستاده کار میکنند، در گروه پرخطر قرار دارند. فشار مزمن باعث کشیدگی بیشازحد در فاشیای پلانتار شده و بدن برای مقابله با این کشش، بافت استخوانی اضافی میسازد.
کفش نامناسب و بیکیفیت
استفاده از کفشهای پاشنه بلند، کفشهایی بدون قوس مناسب یا کفشهای تخت و سفت میتواند فشار زیادی به پاشنه وارد کند. کفشی که فاقد ضربهگیر مناسب باشد، پا را مجبور به تحمل نیروهای ناخواسته میکند و زمینهساز بروز خار پاشنه میشود.
وزن زیاد و اضافهوزن
افرادی که اضافهوزن دارند، به دلیل فشار بیشتر بر مفاصل و بافتهای پا، بیشتر در معرض خار پاشنه قرار دارند. هر یک کیلوگرم اضافهوزن، چند برابر فشار به پا وارد میکند. در نتیجه، یکی از توصیههای مهم در درمان خار پاشنه، کاهش وزن و سبک کردن بار روی پاهاست.
نقش ارتز در درمان خار پاشنه
ارتز در واقع وسیلهای طبی است که داخل کفش قرار میگیرد تا از ساختار پا حمایت کند. ارتز خار پاشنه بهطور خاص برای کاهش فشار بر ناحیه پاشنه طراحی شده است. با توزیع یکنواخت وزن بدن و کاهش تماس مستقیم پاشنه با سطح سخت، درد ناشی از خار پاشنه بهمرور کاهش مییابد.
این وسیله ساده با عملکرد هوشمندانهاش، نقش حیاتی در درمان دارد. مخصوصاً وقتی پاهایتان مجبورند ساعتها شما را حمل کنند، ارتز مثل یک بالش نرم اما مقاوم، وظیفه محافظت از پاشنهها را بر عهده میگیرد.
چرا ارتز گزینه مؤثری است؟
- کاهش التهاب با کاهش فشار مستقیم
- اصلاح الگوی راه رفتن نادرست
- توزیع وزن بهصورت یکسان در کف پا
- کمک به بازیابی ساختار طبیعی کف پا
- جایگزین مناسب برای روشهای تهاجمی مثل تزریق یا جراحی
همچنین برخلاف داروهای ضد درد، ارتز هیچ عوارض جانبی ندارد و میتواند بهعنوان درمان بلندمدت و حتی پیشگیرانه استفاده شود.
انواع ارتز خار پاشنه
ارتزهای آماده یا سفارشی؟
در انتخاب ارتز برای خار پاشنه، یکی از تصمیمات مهم این است که بین ارتزهای آماده و سفارشی انتخاب کنید. ارتزهای آماده در فروشگاههای تجهیزات پزشکی یا داروخانهها بهصورت استاندارد و در اندازههای مختلف موجود هستند. این نوع ارتزها بهسرعت در دسترساند و قیمت مناسبی دارند. برای بسیاری از افراد با مشکلات خفیف یا متوسط، این نوع کفیها عملکرد قابل قبولی ارائه میدهند.
اما اگر خار پاشنه شدیدتر باشد یا پای شما فرم غیرمعمولی داشته باشد، ارتزهای سفارشی که توسط پزشک یا متخصص ارتوپدی تجویز و طراحی میشوند گزینه بسیار بهتری خواهند بود. این ارتزها با قالبگیری دقیق از پای شما ساخته میشوند و تطابق کامل با قوس پا، نحوه گام برداشتن و وضعیت بدنی دارند.
نکته مهم اینجاست که قیمت ارتزهای سفارشی بالاتر است، اما در موارد خاص، این هزینه میتواند کاملاً ارزشش را داشته باشد. برخی بیمهها نیز هزینه ارتز سفارشی را پوشش میدهند، پس قبل از خرید حتماً بررسی کنید.
کفیهای سیلیکونی یا ژلهای
یکی از محبوبترین انواع ارتز خار پاشنه، کفیهای سیلیکونی یا ژلهای هستند. این کفیها نرم، انعطافپذیر و دارای خاصیت جذب شوکاند. وقتی پای شما روی این کفیها قرار میگیرد، فشار بهصورت یکنواخت در سراسر کف پا پخش میشود و پاشنه شما از تماس مستقیم با سطح سخت محافظت میشود.
ویژگیهای مثبت این نوع ارتز:
- مقرونبهصرفه
- در دسترس در اکثر داروخانهها
- قابل استفاده در انواع کفشها
- راحتی در هنگام راه رفتن
با این حال، دوام این کفیها معمولاً کمتر از ارتزهای سختتر است و بعد از چند ماه استفاده ممکن است خاصیت خود را از دست بدهند.
بریسها و آتلهای مخصوص شبانه
در کنار کفیهای روزانه، یکی دیگر از ابزارهای مؤثر در درمان خار پاشنه، آتلهای مخصوص شبانه هستند. این بریسها به شکلی طراحی شدهاند که در هنگام خواب، پا را در حالت کشش نگه دارند. این کشش مداوم باعث میشود که فاشیای پلانتار در طول شب در حالت آرامش قرار بگیرد و از جمع شدن آن جلوگیری شود.
صبح که بیدار میشوید، دیگر خبری از آن درد وحشتناک قدم اول نخواهد بود. ترکیب این بریسها با ارتزهای روزانه میتواند روند بهبود را به طرز قابل توجهی سرعت ببخشد.
