کفی طبی دیابتی یک وسیله ارتوپدی تخصصی است که با هدف محافظت از پاهای بیماران دیابتی طراحی و تولید میشود. این نوع کفی با بهرهگیری از متریالهای نرم، بدون اصطکاک و ساختار آناتومیکال، بهگونهای طراحی میشود که فشار وارده به نواحی مختلف کف پا را بهطور یکنواخت توزیع کرده و از ایجاد زخم، پینه و آسیبهای فشاری جلوگیری نماید.
بر خلاف کفیهای عمومی یا آماده که طراحی یکسان برای همه افراد دارند، کفی طبی دیابتی بهصورت اختصاصی برای هر بیمار و بر اساس ویژگیهای خاص پای او (مانند فرم، ساختار، سطح فشار، محل زخم یا تغییر شکل استخوانی) ساخته میشود. این موضوع اهمیت مراجعه به مراکز تخصصی ارتوپدی فنی را دوچندان میسازد.
بیماری دیابت یکی از شایع ترین بیماریهای متابولیکی قرن حاضر است که علاوه بر تأثیر بر عملکرد انسولین و قند خون، عوارض متعددی را بر اندام های مختلف بدن، بهویژه پاها، ایجاد میکند. یکی از مهمترین و در عین حال نگران کنندهترین این عوارض، آسیب های جدی به پاهاست که در صورت بی توجهی میتواند به زخم های مزمن، عفونت و حتی قطع عضو منجر شود.
در این میان، استفاده از کفی طبی دیابتی بهعنوان یک راهکار پیشگیرانه و حمایتی نقش بسیار مهمی در کنترل عوارض پا در بیماران دیابتی ایفا میکند. این نوع کفی با طراحی اختصاصی و با هدف کاهش فشارهای وارده به نواحی حساس پا، میتواند از بروز زخم و آسیب جلوگیری کند و کیفیت زندگی بیماران را بهطور محسوسی ارتقاء بخشد.
چرا بیماران دیابتی به مراقبت از پا نیاز دارند؟
دیابت، بهخصوص در نوع کنترلنشده، تأثیرات مستقیمی بر اعصاب محیطی و عروق خونی دارد. دو عارضه رایج در بیماران دیابتی که پا را بهطور جدی تحت تأثیر قرار میدهد، عبارتاند از:
نوروپاتی محیطی (Peripheral Neuropathy): آسیب به اعصاب محیطی باعث کاهش یا از بین رفتن حس در پاها میشود، بهطوریکه بیمار ممکن است متوجه زخم، فشار یا سوختگی در پاهای خود نشود.
کاهش گردش خون (Peripheral Artery Disease): کاهش خونرسانی به پا موجب کند شدن روند ترمیم زخمها و افزایش خطر ابتلا به عفونت میشود.
ترکیب این دو عارضه، پا را به ناحیهای بسیار آسیبپذیر تبدیل میکند. به همین دلیل، مراقبت دقیق، استفاده از کفش و کفی مناسب، و پایش مداوم سلامت پا در بیماران دیابتی حیاتی است.
ویژگیهای تخصصی کفی طبی دیابتی
کفی دیابتی باید مطابق با استانداردهای پزشکی طراحی شود تا عملکرد حفاظتی خود را به درستی ایفا کند. برخی از ویژگیهای مهم این نوع کفی عبارتاند از:
- جنس نرم و ضد حساسیت: متریال بهکاررفته باید کاملاً نرم، بدون درز و اصطکاک باشد تا از تحریک پوست جلوگیری کند.
- طراحی بر اساس اسکن سهبعدی پا: با استفاده از اسکن دیجیتال فشار نقاط مختلف پا شناسایی شده و طراحی متناسب با آن انجام میگیرد.
- پخش یکنواخت فشار: از تمرکز فشار در نواحی پرفشار مانند پاشنه و زیر سرپنجه جلوگیری میشود.
- قابلیت جذب ضربه: برای کاهش فشار وارده در هنگام راه رفتن، بهویژه در سطوح سخت.
- انعطافپذیری بالا و مقاومت در برابر تغییر شکل: دوام بالا و پایداری فرم در استفاده روزمره.
- قابلیت تهویه و شستوشو: برای رعایت بهداشت و جلوگیری از رشد باکتریها و قارچها.
مزایای استفاده از کفی طبی دیابتی
استفاده از کفی دیابتی فواید متعددی برای بیماران دارد که میتواند نقش بسزایی در بهبود کیفیت زندگی آنان ایفا نماید. از جمله این مزایا میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- جلوگیری از ایجاد زخمهای فشاری در کف پا
- کمک به بهبود زخمهای مزمن موجود
- کاهش درد، سوزش و خستگی پا
- بهبود تعادل و اصلاح الگوی راه رفتن
- کاهش احتمال آسیب به مفاصل زانو، لگن و کمر
- جلوگیری از پیشرفت آسیبها و کاهش احتمال قطع عضو
فرایند ساخت کفی طبی دیابتی
در کلینیکهای ارتوپدی فنی استاندارد مانند طب نو، فرآیند ساخت کفی طبی دیابتی با دقت بسیار بالا و بر اساس اصول علمی انجام میشود. این فرآیند شامل مراحل زیر است:
معاینه بالینی و ارزیابی وضعیت پا: شامل بررسی سابقه بیماری، زخمها، تغییر شکل پا و توزیع فشار.
اسکن دیجیتال سه بعدی: با استفاده از تجهیزات پیشرفته، فشار نقاط مختلف کف پا ثبت میگردد.
طراحی رایانهای کفی (CAD Design): طراحی اختصاصی کفی با در نظر گرفتن آناتومی و نیازهای خاص بیمار.
تولید کفی با متریال پزشکی: تولید با استفاده از لایههای چندگانه جهت افزایش عملکرد، راحتی و ایمنی.
آزمایش و تنظیم نهایی: بررسی تناسب و کارایی کفی توسط بیمار و اعمال اصلاحات لازم.
چه کسانی باید از این کفی استفاده کنند؟
کفی طبی دیابتی برای تمامی بیماران مبتلا به دیابت، بهویژه افرادی با شرایط زیر توصیه میشود:
- وجود علائم نوروپاتی محیطی (بیحسی، سوزش، گزگز)
- سابقه زخم در پاها
- تغییر شکل در ساختار پا (پای صاف، قوس زیاد، انگشت چکشی)
- سابقه جراحی یا عفونت در پا
- افرادی با فشار بالای موضعی در کف پا
- بیماران با سابقه طولانی دیابت یا کنترل ضعیف قند خون
اشتباهات رایج بیماران دیابتی در مراقبت از پا
رعایت نکردن نکات بهداشتی و درمانی مرتبط با پا در بیماران دیابتی، میتواند روند عوارض را تسریع کند. برخی از اشتباهات رایج عبارتاند از:
- استفاده از کفشهای نامناسب یا بسیار تنگ
- بیتوجهی به علائم اولیه زخم یا تاول
- کوتاه کردن ناخنها به روش نادرست
- عدم استفاده از کفی طبی تخصصی
- خوددرمانی با داروهای موضعی بدون نظر پزشک
- راه رفتن بدون پوشش مناسب پا
نقش کفش مناسب در کنار کفی طبی دیابتی
استفاده از کفی طبی بدون انتخاب کفش مناسب نمیتواند نتیجه مطلوبی به همراه داشته باشد. کفش بیماران دیابتی باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
- فضای داخلی کافی بدون نقاط فشاری
- تهویه مناسب جهت جلوگیری از تعریق و رشد قارچ
- پاشنه با ارتفاع مناسب و ساختار مقاوم
- قابلیت تطابق با کفی طبی طراحیشده
کلینیک ارتوپدی فنی طب نو در شرق تهران
کلینیک ارتوپدی فنی طب نو یکی از مراکز تخصصی و معتبر در حوزه ارتز و پروتز در شرق تهران است که خدمات متنوعی از جمله طراحی و ساخت کفی طبی دیابتی را با بالاترین سطح استاندارد ارائه میدهد. این کلینیک با بهرهگیری از:
- تیم متخصص ارتوپدی فنی با تجربه بالا
- دستگاههای اسکن سهبعدی دقیق
- مواد اولیه درجه یک و استاندارد
- طراحی کاملاً شخصیسازیشده
توانسته است رضایت بیماران را در سطوح بالایی جلب نماید.
پرسشهای متداول
۱. آیا همه بیماران دیابتی باید از کفی طبی استفاده کنند؟ بله، بهویژه افرادی با سابقه زخم، تغییر شکل پا یا نوروپاتی محیطی، باید از کفی طبی استفاده نمایند.
۲. تفاوت کفی طبی دیابتی با کفیهای عمومی چیست؟ کفی دیابتی بهصورت اختصاصی و با توجه به نیازهای بیماران دیابتی طراحی میشود و از متریال نرم و ضد حساسیت ساخته میشود.
۳. هر چند وقت یکبار باید کفی دیابتی تعویض شود؟ بسته به میزان استفاده و نوع متریال، معمولاً هر ۶ تا ۱۲ ماه باید کفی بازبینی و در صورت نیاز تعویض شود.
۴. آیا کفی دیابتی میتواند زخمهای موجود را درمان کند؟ خیر، اما میتواند از گسترش زخمها جلوگیری کرده و روند درمان آنها را تسهیل نماید.
۵. آیا استفاده از کفی دیابتی به تنهایی کافی است؟ خیر، استفاده از کفش مناسب، مراقبتهای بهداشتی، و کنترل قند خون نیز ضروری است.
