تفاوت کفش طبی و معمولی برای کودکان : پاهای کودک در حال رشد هستند و هر انتخاب نادرست در کفش میتواند تأثیر بلندمدتی بر وضعیت اسکلتی، عضلانی و حرکتی او داشته باشد. خیلی از والدین هنگام خرید کفش برای فرزندشان بیشتر به زیبایی و برند توجه میکنند تا سلامت. اما واقعیت این است که نوع کفش، مخصوصاً در دوران رشد اولیه، نقش بسیار مهمی در سلامت عمومی بدن دارد. انتخاب میان کفش طبی برای کودکان و کفش معمولی برای کودکان باید بر اساس اطلاعات صحیح و نیازهای جسمانی کودک و آشنایی درباره تفاوت کفش طبی و معمولی برای کودکان انجام شود.
کودکان بیشتر ساعات روز را در حال فعالیت، دویدن، بازی کردن یا راه رفتن هستند. حال اگر پای آنها در کفشی قرار بگیرد که از ساختار مناسب برخوردار نباشد، ممکن است دچار صافی کف پا، زانوی پرانتزی، دردهای مچ پا، یا حتی مشکلات جدیتر در ستون فقرات شوند. به همین دلیل است که دانستن تفاوت های بین کفش طبی و کفش معمولی برای کودکان برای والدین یک ضرورت است، نه یک گزینه.
تفاوت کفش طبی و معمولی برای کودکان
کفش طبی برای کودکان
کفش طبی به کفشی گفته میشود که بر اساس اصول ارتوپدی طراحی شده و هدف آن تأمین راحتی، تعادل و اصلاح وضعیت پا در هنگام راه رفتن است. این کفشها نه تنها مناسب برای کودکان با مشکلات حرکتی یا ساختاری هستند، بلکه میتوانند برای پیشگیری از بروز این مشکلات نیز استفاده شوند.
ویژگیهای ساختاری کفش طبی:
کفی آناتومیک:
کف کفش طبی از موادی ساخته میشود که شکل قوس کف پا را به خوبی پشتیبانی کند و از افتادگی یا صافی کف پا جلوگیری کند.
پاشنه استاندارد:
پاشنه کفش طبی به گونهای طراحی شده که فشار وارد بر پاشنه و زانو را کاهش دهد و کودک در هنگام راه رفتن تعادل بیشتری داشته باشد.
ثبات مچ پا:
برخی مدلهای کفش طبی دارای ساق بلند هستند تا مچ پا را ثابت نگه دارند و جلوی پیچخوردگی یا انحراف پا را بگیرند.
مواد نرم و قابل تنفس:
جنس رویه و داخل کفش طبی معمولاً از مواد با کیفیتی مانند چرم طبیعی یا پارچههای آنتیباکتریال ساخته میشود تا از ایجاد عرق و بوی بد جلوگیری کند.
وزن سبک و طراحی اصولی:
کفشهای طبی برای کودکان سبک طراحی میشوند تا حرکت کودک را محدود نکنند و موجب خستگی زودرس نشوند.
کفش طبی میتواند توسط متخصص ارتوپد یا با مشاوره پزشک تهیه شود، به خصوص اگر کودک دچار مشکلاتی مانند صافی کف پا، زانوی ضربدری یا پرانتزی، و انحرافات راه رفتن باشد.
کفش معمولی
کفش معمولی، همان کفشهای رایجی هستند که در فروشگاهها بهوفور پیدا میشوند و معمولاً بر اساس طرح، رنگ، مدل و برند انتخاب میشوند نه بر اساس اصول ارتوپدی. این کفشها لزوماً برای پای کودک طراحی نشدهاند و ممکن است استانداردهای لازم را نداشته باشند.
ویژگیهای کفش معمولی کودکان:
تنوع زیاد در طرح و رنگ:
کفشهای معمولی بیشتر بهدلیل جذابیت ظاهری و طرحهای کودکانه مورد توجه قرار میگیرند.
کفی صاف یا انعطافپذیری بیش از حد:
اغلب کفشهای غیرطبی از کفیهای نرم ولی فاقد قوس پشتیبان استفاده میکنند که ممکن است برای مدت طولانی استفاده مناسب نباشند.
عدم ثبات در مچ پا:
در بیشتر موارد، کفشهای معمولی فاقد ویژگیهایی مانند پشتیبانی از مچ پا هستند و همین امر در بلندمدت میتواند منجر به اختلالات حرکتی شود.
جنس ارزان و نامرغوب:
استفاده از مواد پلاستیکی یا مصنوعی، گردش هوا را در کفش محدود کرده و احتمال بروز قارچ و عفونت را افزایش میدهد.
عدم توجه به فرم پا:
این کفشها برای پای خاصی طراحی نشدهاند و بهصورت عمومی تولید میشوند، بنابراین ممکن است با شکل پای کودک همخوانی نداشته باشند.
تفاوت ساختاری کفش طبی و معمولی برای کودکان
در نگاه اول شاید تفاوت زیادی بین کفش طبی و کفش معمولی به چشم نیاید، اما اگر از نزدیک به ساختار آنها توجه کنید، متوجه تفاوتهای قابلتوجهی خواهید شد. این تفاوتها از نظر عملکردی و تأثیر بر سلامت پا، کاملاً قابل لمس هستند.
۱. تفاوت در طراحی کفی و پاشنه
کفش طبی: دارای کفیهای آناتومیک و ارگونومیک است که با شکل قوس کف پا هماهنگ شدهاند. این کفیها فشار وارد بر پاشنه و مچ پا را کاهش داده و راه رفتن را برای کودک طبیعیتر و بیدردتر میکنند.
کفش معمولی: معمولاً کفیهای صاف یا بسیار نرم دارند که ممکن است در کوتاهمدت راحت به نظر برسند اما در بلندمدت به قوس کف پا آسیب بزنند.
۲. تفاوت در متریال استفادهشده
کفش طبی: از مواد تنفسپذیر، ضد تعریق، ضد حساسیت و با قابلیت جذب ضربه استفاده میکند. معمولاً چرم طبیعی یا پارچههای مخصوص آنتیباکتریال در آنها بهکار میرود.
کفش معمولی: اغلب از پلاستیک یا مواد مصنوعی ساخته میشود که نهتنها پا را گرم و خسته میکنند بلکه مانع تنفس طبیعی پوست پا میشوند.
۳. تفاوت در انعطافپذیری و تعادل
کفش طبی: دارای انعطافپذیری کنترلشده است؛ یعنی نه خیلی سفت است که مانع حرکت شود و نه آنقدر نرم که باعث بیثباتی شود. این تعادل برای کودکان بسیار حیاتی است.
کفش معمولی: یا بیش از حد نرم هستند که پا را بیثبات میکند یا خیلی سفت که به مفاصل فشار وارد میآورد و منجر به خستگی زودرس میشود.
۴. پشتیبانی از ناحیه پاشنه و مچ
کفش طبی: قسمت پشتی کفش (پاشنه) معمولاً مستحکم است و با طراحی خاصی که دارد، از پیچخوردگی مچ پا جلوگیری میکند و تعادل بهتری به کودک میدهد.
کفش معمولی: پاشنههای نرم و انعطافپذیر دارند که ممکن است باعث شود پا در داخل کفش بلغزد و تعادل کودک بههم بخورد.
۵. تطبیق با فرم پا
کفش طبی: بر اساس فرم پای کودک، برخی از آنها حتی بهصورت سفارشی ساخته میشوند تا با ساختار خاص پای کودک هماهنگ باشند.
کفش معمولی: بهصورت عمومی تولید میشوند و اغلب برای همهی کودکان با هر نوع فرم پا مناسب نیستند.
نقش کفش طبی در سلامت پای کودکان
کفش طبی تنها برای کودکان با مشکلات حرکتی یا ساختاری نیست. این نوع کفش میتواند بهعنوان یک ابزار پیشگیریکننده بسیار مؤثر عمل کند و نقش مهمی در رشد سالم پاها و ستون فقرات کودک ایفا کند.
۱. پیشگیری از ناهنجاریهای پا
استفاده منظم از کفش طبی باعث جلوگیری از بروز مشکلاتی مانند صافی کف پا، انحراف انگشتان (هالوکس والگوس)، زانوی پرانتزی یا ضربدری، و مشکلات قوس پا میشود. این موارد اگر در کودکی اصلاح نشوند، میتوانند در بزرگسالی منجر به دردهای مزمن، آسیبهای ورزشی و حتی جراحی شوند.
۲. حمایت از قوس پا و مچ
قوس داخلی پا یکی از مهمترین قسمتهای ساختاری پاست که نقش مهمی در جذب فشار و تعادل دارد. کفش طبی با کفی طراحیشده مخصوص، از این قوس محافظت کرده و مانع از افتادگی یا فشار بیشازحد میشود. همچنین ساق بلند برخی کفشهای طبی، از مچ پا پشتیبانی میکند و از انحراف آن جلوگیری میکند.
۳. بهبود راه رفتن در کودکان دارای اختلالات حرکتی
کودکانی که با مشکلاتی مانند فلج مغزی، سندروم داون، صافی کف پا، یا تاخیرهای حرکتی مواجهاند، بهطور خاص نیاز به کفشهایی دارند که بتوانند ثبات، کنترل حرکت و اصلاح حالتهای اشتباه را فراهم کنند. کفش طبی، با ایجاد تعادل، حرکت را برای این کودکان آسانتر میسازد.
۴. افزایش اعتمادبهنفس و کاهش خستگی
وقتی کودکی بتواند بدون درد و با تعادل مناسب راه برود و بدود، طبیعی است که احساس بهتری نسبت به خودش خواهد داشت. این احساس به مرور به اعتمادبهنفس بیشتر، علاقه به بازی و فعالیتهای گروهی، و در نهایت رشد اجتماعی بهتر منجر میشود. کفش طبی از خستگی زودرس پا جلوگیری کرده و انرژی کودک را حفظ میکند.
چه زمانی باید از کفشهای طبی استفاده کرد؟
استفاده از کفش طبی برای همه کودکان الزامی نیست، اما در برخی شرایط خاص، متخصصان پیشنهاد میکنند که حتماً کفش طبی برای کودک تهیه شود. شناخت این شرایط به والدین کمک میکند تا در زمان مناسب اقدام کنند و از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری شود.
مواردی که نیاز به کفش طبی دارند:
صافی کف پا:
کودکانی که هنگام ایستادن یا راه رفتن، قوس طبیعی پایشان دیده نمیشود، به احتمال زیاد دچار صافی کف پا هستند و به کفش طبی نیاز دارند.
زانوی ضربدری یا پرانتزی:
اگر زانوهای کودک در حالت ایستاده بهگونهای قرار گیرند که بهصورت غیرطبیعی به داخل یا بیرون متمایل باشند، میتواند نشانه ناهنجاری اسکلتی باشد که با کفش طبی قابل کنترل است.
راه رفتن روی نوک پا:
بعضی کودکان عادت دارند بیشتر روی پنجه یا نوک انگشتان راه بروند. این الگوی راه رفتن غیرطبیعی معمولاً نشانهای از ضعف عضلات یا مشکلات عصبیعضلانی است و نیاز به بررسی دقیق و استفاده از کفش طبی دارد.
کج گذاشتن پا هنگام راه رفتن:
اگر پای کودک هنگام راه رفتن به سمت داخل یا بیرون خم میشود یا اصطلاحاً “پا چرخیده” است، میتوان با کفش طبی از پیشرفت این مشکل جلوگیری کرد.
سابقه خانوادگی ناهنجاریهای پا یا ستون فقرات:
کودکانی که در خانواده خود سابقه مشکلات ارتوپدی دارند بهتر است از ابتدا از کفش طبی استفاده کنند تا بهعنوان عامل پیشگیری عمل کند.
وجود درد در پا یا زانو:
اگر کودک از درد در پاشنه، مچ پا، کف پا یا حتی زانو شکایت دارد، باید توسط متخصص بررسی شود و در صورت نیاز از کفش طبی بهره گیرد.
سؤالات متداول در ارتباط با تفاوت کفش طبی و معمولی برای کودکان
۱. آیا همه کودکان باید کفش طبی بپوشند؟
خیر، فقط کودکانی که مشکلات خاص حرکتی یا اسکلتی دارند یا توسط پزشک توصیه شدهاند نیاز به کفش طبی دارند.
۲. از چه سنی استفاده از کفش طبی مجاز است؟
از زمانی که کودک شروع به راه رفتن میکند، در صورت تشخیص پزشک، میتوان از کفش طبی استفاده کرد.
۳. آیا کفش طبی باید سفارشی ساخته شود؟
در برخی موارد بله، مخصوصاً برای کودکانی که اختلالات جدی پا دارند. اما بسیاری از کفشهای طبی آماده هم برای کودکان مناسباند.
۴. آیا کفش معمولی باعث صافی کف پا میشود؟
اگر کفش معمولی فاقد پشتیبانی قوس پا باشد و به مدت طولانی استفاده شود، ممکن است باعث صافی کف پا شود یا آن را تشدید کند.
۵. بهترین زمان خرید کفش برای کودک چه ساعتی از روز است؟
عصرها که پا در طول روز کمی متورم شده، زمان مناسبی برای اندازهگیری صحیح و انتخاب کفش است.
